در امراض امعاء بدان كه امراض امعاء را بطور اختصار ذكر مىكنيم و مىگوئيم امراض امعاء خالى نيست يا انطلاق و باز شدن آن امعاء است كه اسهال امعاء مىگويند و اين اسهال منقسم مىشود بزلق امعاء و زحير و سحج و ذوسنطارياى معوى و يا غير اسهال است و منقسم مىشود بقولنج و معض امّا زلق الامعاء يعنى تكان خوردن و لغزيدن غذا از روده و اين زلق الامعاء مرضى است كه درنگ نكند طعام در روده بلكه سرازير شود و بلغزد از آن روده طعام زود و سببش يا جوششهائى است در داخل امعاء و علامت آن درد است وقت مرور طعام از روده و خروج آن طعام است ناهضم و ظهور چرك است در غايت و علاجش اگر مريض قوىّ البنيه شد فصد كنند و تبريد كنند و بخورانند به مريض سفوفى كه تركيب شده باشد از صمغ عربى و كتيراى گون و نشاسته مساوى روزى سه مثقال در سه وعده صبح و ظهر و شب و نيز بخورانند از مطبوخ بنفشه و نيلوفر از هريك دو مثقال و از بارهنگ نيم مثقال و عنّاب و سپستان از هريك بيست دانه و از زرشك سياه چهار مثقال با ده مثقال از گزنگبين صبح و عصر و يك روز در ميان اضافه كنند به اين مطبوخ مقدار پنج مثقال اگر با يبوست مزاج باشد از خيار شنبر به اين طريق كه فلوسش را بيرون كنند و در مطبوخ ادوية داخل كرده پس از صاف كردن بخورند و اگر اين جوششها در در امعاء سفلى باشد اماله كنند بمطبوخ تاجريزى و خطمى و كه پوست خشخاش پاشيده شده باشد بالاى آن كتيراى گون و صمغ عربى كوبيده شده از هريك نيم مثقال و غذا دهند به مريض از غذاهاى لعاب‌دار مثل پاچه گوسفند و هريسه و يا سببش رطوبات لزجه است در روده و علامت آن خروج آن رطوبت است با غائط و علاج آن قى آوردن است به آب گرم و عسل و دفع مواد رطوبى است بمليّنات حارّه و يا بمسهل سناى مذكور